راهنمای سفر کوهدشت

این ورزش مانند هر فعالیت ماجراجویانه دیگری با خطر همراه است و هر جایی که خطر وجود داشته باشد، مدیریت خطر هم وجود خواهد داشت. متأسفانه به دلیل افزایش شکار غیر مجاز، برخی از این جانوران در خطر انقراض قرار گرفتهاند و به تلاش هر چه بیشتر مردم و مسئولان برای حفاظت از این گنجینههای زاگرس نیاز است. کوهدشت در دشت بزرگی قرار دارد که به وسیله کوهها احاطه شده است، برخی وجود همین کوهها را دلیل نامگذاری این شهر به کوهدشت میدانند. تاریخ زبان ایران تا هفتصد سال پیش از مسیح روشن و در دست است و از آن پیش نیز از روی آگاهیهای علمی دیگر میدانیم که در سرزمین پهناور ایران – سرزمینی که از سوی خراسان (مشرق) به مرز تبت و ریگزار ترکستان چین و از جنوب شرقی به کشور پنجاب و از نیمروز (جنوب) به سند و خلیج پارس و بحر عمان و از شمال به کشور سکاها و سارماتها (جنوب روسیه امروز) تا دانوب و یونان و از مغرب به کشور سوریه و دشت حجاز و یمن میپیوست مردم به زبانی که ریشه و اصل زبان امروز ماست سخن میگفتهاند.

همچنین بزرگترین جاذبه این منطقه آبشار زیبا و جلبکی اینجا است، که آب رودی کوچک در بالا دست را از ارتفاع حدود 20 متری به سمت پایین پخش کرده که به صورت قطره های ریز فرو می ریزد. روند ساخت این بند که به دلیل درگیریها در افغانستان متوقف شده بود، بار دیگر در سال ۲۰۰۵ آغاز شد و در ماه جوزا سال ۱۳۹۵ به بهرهبرداری رسید. او در ادامه گزارش خود هشدار داد که رفع این حائل به نفع ما نیست. تفریحگاهی در دامنههای سفیدکوه پارک ملت بهترین پارک شهر هرات است و روزانه تعداد زیادی از گردشگران و شهروندان هرات به اینجا میروند و از هوای آزاد و محیط آرامشبخش آن لذت میبرند.

طرح این بند در زمان دولت محمد داوود خان، نخستین رئیس جمهور افغانستان در سال ۱۹۷۶ برمیگردد. دفاتری که تا به حال و در طول این چندین سال در طرح های برگذار شده ارائه شده اند انتظار و توقع داوران را به شدت بالا برده است زیرا طرح های خلاقانه بسیار زیادی در آنها وجود داشته که واقعا باعث تحیر میشدند. بخش اعظم طرح در زمان حیات گوهر شاد بیگم بنا شد و پس از مرگ وی درسال۸۶۱( هـ ش، سلطان حسین میرزا کارهای باقی مانده را تکمیل کرد و مجموعه مصلی را با درختان کاج، صنوبر و سرو تزئین کرد.

اما آنچه از تاریخهای ایران، روم، نوشتههای سنگ و تاریخهای دیگر مردم همسایه برمیآید، دوران تاریخی ایران از مردم «ماد» که یونانیان آن را مدی و به زبان دری «مای» و «ماه» گویند برنمیگذرد، و پیداست که زبان مردم ماد یا ماه زبانی بوده است که با زبان دورهی پس از خود که زبان پادشاهان هخامنشی باشد، تفاوتی نداشته، زیرا هرگاه زبان مردم ماد که بخش بزرگ ایرانیان و مهمترین شهرنشینان آریایی آن زمان بودهاند با زبان فارسی هخامنشی تفاوتی میداشت هرآینه «کورش» و «داریوش» و غیره در کتیبههای خود که به سه زبان فارسی، آشوری و عیلامی است زبان مادی را هم میافزودند تا بخشی بزرگ از مردم کشور خود را از فهم آن نبشتهها ناکام نگذارند، از این رو مسلم است که زبان مادی، خود، زبان فارسی باستانی یا نزدیک بدان و لهجهای از آن زبان بوده است و از نام پادشاهان ماد مانند «فراَ اوَرْت»، «خشِثَرْیت»، «فْروَرَتْیش»، «هُووَخشَثْرَهْ»، «آستیاک ـ اژی دهاک»، «اَرتی سس- اَرتهیس- اَرته کاس آ» به لفظ «اَرْتَ» آغاز میشود و «اِسْپادا» که سپاد و سپاه باشد نیز نزدیکی این دو زبان معلوم میگردد.

در اینجا برف یخزده است و نیاز به دقت میباشد. بهجاده فرعی خاکی میرویم و چند کیلومتر در خاکی ادامه میدهیم. دشت ناور سومین پارک ملی افغانستان در ۵۵ کیلومتری شهر غزنی حدود ۷۰ هزار هکتار زمین مساحت دارد که مساحت بند طبیعی آب آن حدود ۳۵۰۰ هکتار می باشد.شواهد تاریخی به دست آمده از این ساحه نشان می دهد که انسان های ماقبل تاریخ در اطراف دشت ناور اقامت داشته اند؛ دشت ناور با داشتن یک بند آب طبیعی که حدود ۶۰ کیلومتر بر ۱۵ کیلومتر مساحت دارد، زیستگاه مهم بیش از ۳۰ نوع پرندۀ کمیاب از جمله انواع مختلف مرغابی ها و پرندگان مهاجر می باشد؛ دشت ناور در ولایت غزنی به خاطر به خاطر مراقبت بیشتر از تنوع حیات وحش و پرندگان به عنوان ساحۀ حفاظت شده طبیعی اعلام شده است؛ این ساحه یکی ازکهن ترین مکان های زندگی انسان های اولیه درافغانستان بوده که از جمله ذخیره گاه های مهم حیات وحش و پرندگان کمیاب مهاجر به خصوص قاز حسینی محسوب می شود.

این ولسوالی به دلیل آنکه در کنار دریای هریرود واقع شده، از جمله ولسوالیهای زراعتی و حاصلخیز است که زمینهای آن دو فصل (گندم و بعد از آن ماش) کشت میدهد و این ولسوالی مرکز طریقه چشتیه نیز میباشد که خانقاه شریف محل عبادت سلسله چشتیه در آن واقع شده و مرقد سلطان مودود چشتی از بنیانگذاران سلسله چشتیه نیز در آنجا وجود دارد. در حال حاضر بسیاری از سیاحین و توریست ها علاقهمند دیدار از چند ولایت کشور، از جمله کابل، بدخشان، بامیان، هرات، قندهار، تخار، کاپیسا، بغلان، غور، سنمگان، غزنی،لوگر، نورستان، کنر، و بلخ اند؛ در جاهایی که بیش از ۲۰۰ مکان تاریخی و بازماندۀ باستانی وجود دارند.

مصلی های هرات پنج پایه بوده که هر کدام آن ها به دوره­ های متفاوت تاریخ ما ارتباط دارند؛ مصلی اول را سلاطین کرت هرات بنا نهاده بودند؛ مصلی دومی را امیر تیمور کورگانی ساخته و مصلی سوم یاد گار عهد شاهرخ میرزا و چهارمی مربوط به دوران سلطنت سلطان حسین بایقرأ است که از جمله معماری های شهکاری های تیموری ها به حساب می آید و اکنون در نظر است تا این آبده ها ترمیم و منحیث جذابه های توریستی حفظ گردد.

موقعیت آن، از جنوب به ولسوالی تولک(غور)، از شرق ولسوالی شهرک ولایت غور، از شمال ولسوالی قادس ولایت بادغیس، و از غرب ولسوالی اوبه ولایت هرات میباشد. ولسوالی چشت شریف در ۱۶۰ کیلومتری شرق هرات واقع شده است. در این فصل سال، قایقرانی و شنا در آب سرد، عمیق و پاک اهمیت آن را دوچندان میکند؛ همچنان توریست ها در این ساحات دیگر مانند کوپروک، سبزایل، قلعه جعفر، جاروبکشان و دیگر مناطق دیدنی در اطراف بندامیر بزنند و از نعمتهای طبیعی آن لذت ببرند؛ در ایام سرد زمستان بند امیر یخ میبندد.

بندامیر اولین پارک ملی کشور که در طول سال، دارای ابعاد گوناگون ایکوتوریزم است. برعلاوه این ساحات در تمام نقاط افغانستان ساحات ایکوتوریزم موجود است که بنابر عدم امکانات بودجوی و نبود امنیت در ساحات کمتر توجه شده که با تأمین امنیت می توان ساحات بیشتری در اطراف و اکناف کشور شامل لست ایکو توریزم نمود. این دره در فاصله ی پنج کیلومتری در قسمت جنوب شرق مجسمه های بزرگ بامیان واقع است.

آبشارهای این بند مملو از یخهای بلند و کوتاه، فضا را بیش از پیش دیدنیتر میسازد؛ ماهی گیری، اسکی و برخی بازی های دیگر زمستانی در این محل رایج یافته و در ک مردم بامیان آمادگی کلی برای مهمان نوازی در ایام تفریح و میله سیاحین دارند. بعضی از دانشمندان را عقیده چنان است که گاثهی زردشت به زبان مادی است و نیز برخی برآناند که زبان کردی که یکی از شاخههای زبان ایرانی است از باقیماندههای زبان ماد است بالجمله چون تا امروز هنوز کتیبهی سنگی یا سفالی از مردم ماد به دست نیامده است نمیتوان زیاده بر این دربارهی آن زبان چیزی گفت مگر از این پس چیزی کشف گردد و آگاهی بیشتری از این زبان بر آگاهیهای بشر چهره گشاید.

در این دوره، خط و زبان رسمی خط و زبان پهلوی است که آن را برای تفکیک از پهلوی قدیم “پهلوی جنوبی” می نامند خط پهلوی جنوبی نیز از الفبای آرامی گرفته شده است و با خط شمالی تفاوت هایی داشته است که بعد گفته خواهد شد؛ اما زبان پهلوی جنوبی یکی از شاخه های فارس قدیم محسوب میشود و به واسطه ی دخالت اصطلاحات مذهبی و لغات شکسته بسته ی اوستایی و اختلافات دیگری که از حیث بعض لغات، صرف و نحو با پهلوی شمالی داشته است لهجه ای از لهجه های پهلوی به شمار میآید.

من به کمی زمان در کوهستان نیاز دارم. پازند عبارت است از نسکهایی که زند را به خط اوستایی و به زبان فارسی دری ترجمه کرده باشند و از این رو متأخران خط اوستایی را خط پازند نامند و ما باز از آن گفتوگو خواهیم کرد. فارسی زبانی است که امروز بیشتر مردم ایران، افغانستان، تاجیکستان و بخشی از هند، ترکستان، قفقاز و بینالنهرین بدان زبان سخن میگویند، نامه مینویسند و شعر میسرایند.

ما باید بدانیم که تاریخ زبان مادری ما از روزی که نیاکان ما بدین سرزمین درآمدهاند تا به امروز چه بوده است و چه شده است و چه تطورها و گردشهایی در آن راهیافته است، از اینرو، به قدیمترین زبانهای ایران بازمیگردیم. منار ها یا مصلی هرات در منطقه باستانی نزدیک به دامنۀ کوه سعید مختار در محلی موقعیت دارد. عيار مس اين کانسار 3/2% و ذخيره آن 5 ميليون تن است که در سه زون جدا از هم تشکيل شده اند. طبعاً قرارگاه در مدخل شعب بوده و سپاه قدری جلوتر مستقر شده است آن گونه که پشت سپاه اسلام کوه احد بوده و سمت چپ آنها کوه رمات یا عینین و سپاه اسلام در جنوب کوه احد و غرب کوه رمات و شاید اندکی پایینتر مستقر شده است.

قدمت این قلعه تاریخی را هزار سال قبل از میلاد مسیح می دانند که ارزش تاریخی، سبک معماری و فرهنگی آن در سطح منقطه از ارزش بالای برخورد می باشد. تاریخ ساخت آن را همزمان با پیدایش هرات و به قبل از اسلام می رسد. تا قبل از اختراع وسایل هوانوردی، تنها تعداد انگشتشماری از کوهنوردان، موفق به صعود به قلل مرتفع هیمالیا شده بودند. پس از کیانیان، سلوکیان به قدرت رسیدند. «هرودوت» در جایی که از دایهی کورش اول یاد میکند میگوید، نام وی «سْپاکُو» بوده، سپس آورده است که «سپاکو» به زبان مادی، سگ ماده را گویند و معلوم است که نام سگ «سپاک» بوده است و (واو) آخر این کلمه حرف تأنیث است که هنوز هم این حرف در واژهی بانو و در پسرو، دادو، دخترو و کاکو به عنوان تصغیر یا از روی عطوفت و رأفت باقی است، یکی از رجال آن زمان نیز (سپاکا) نام داشته است که واژهی نرینهی سپاکو باشد.

همچنين علاقه مندان و پيروان آيين بودايی در چند شهر آسيايی، در اعتراض به اين تصميم طالبان دست به تظاهرات زدند. این کشور به علت برخورداری از جاذبه های با ارزش ایکوتوریزم، در بخش های مختلف چون تنوع اقلیمی، ارزش های تاریخی، طبعیت زیبا، غنای فرهنگی و باستانی از سال های متمادی توجه سیاحان بین الملی را به خود معطوف داشته و گفته میشود که یک سال پس از عضویت افغانستان در سازمان جهانی توریزم، نخستین گروه از توریست ها که شمار آنان به 621 تن میرسید، از کشورهای مختلف بودند، به افغانستان آمدند و به نقاط دیدنی افغانستان سفر نمودند.

دیدگاهتان را بنویسید